ปลิงทะเล เป็นสัตว์น้ำที่อาจยังไม่เป็นที่รู้จักกันมากนัก ด้วยรูปร่างหน้าตาที่อาจดูไม่น่ารักเหมือนสัตว์น้ำหรือสัตว์ทะเลชนิดอื่น ๆ แต่รู้หรือไม่ว่า ปลิงทะเล เป็นสัตว์สารพัดประโยชน์ที่ไม่ได้มีดีต่อระบบนิเวศเพียงเท่านั้น แต่ยังมีประโยชน์ต่อร่างกายมนุษย์อีกด้วย บทความนี้จะพาทุกคนไปรู้จักกับปลิงทะเลกันให้มากขึ้น สัตว์ทะเลชนิดนี้จะมีดีอะไร มาติดตามไปพร้อมกันเลย
รู้จักกับ ปลิงทะเล
ปลิงทะเล หรือ sea cucumber เป็นสัตว์จำพวกเอไคโนเดิร์ม (echinoderms) หรือสัตว์ที่ไม่มีกระดูกสันหลังเช่นเดียวกับดาวทะเลและเม่นทะเล โดยสัตว์เหล่านี้จะมีโครงร่างภายในเป็นแผ่นหินปูนมาเรียงต่อกัน และมีระบบท่อสำหรับหมุนเวียนน้ำ อย่างไรก็ตาม ปลิงทะเลโดยส่วนใหญ่จะมีลักษณะนิ่ม รูปร่างกลม ยาวคล้ายแตงกว่า มักอาศัยอยู่บริเวณชายฝั่งทะเลในระดับความลึก 20-30 เมตร ซึ่งเจ้าปลิงทะเลนี้จะชอบฝังตัวเองอยู่ที่บริเวณพื้นทรายหรือตามแนวปะการังต่าง ๆ นั่นเอง
แม้ปลิงทะเลโดยทั่วไปจะมีลักษณะกลมยาวตามที่กล่าวไป แต่ปลิงทะเลต่างชนิดก็อาจมีลักษณะบางอย่างที่แตกต่างกัน เช่น ปลิงทะเลบางสายพันธุ์ก็อาจมีลักษณะเป็นลายจุด หรือบางสายพันธุ์ก็อาจมีลำตัวตะปุ่มตะป่ำ เป็นต้น
สายพันธุ์ของปลิงทะเล
ปัจจุบันมีปลิงทะเลที่ถูกค้นพบแล้วทั้งหมด 1,250 สายพันธุ์ทั่วโลก โดยในประเทศไทยมีปลิงทะเลที่ถูกค้นพบแล้วทั้งหมด 92 สายพันธุ์ ซึ่งในวันนี้เราจะพาทุกคนมาทำความรู้จักกับปลิง 4 สายพันธุ์ จะมีอะไรบ้าง ตามไปดูกันต่อเลย
- Holothuria atra (Lollyfish หรือ ปลิงทะเลดำ)
Holothuria atra คือ ปลิงทะเลดำ (Lollyfish) ที่พบได้ง่ายบนพื้นทรายในเขตน้ำขึ้นน้ำลงบริเวณแนวปะการังหรือชายหาด มีลักษณะทรงกระบอกยาวลำตัวสีดำ มีปากอยู่ทางด้านหน้าและมีอวัยวะหายใจเป็นเป็นหนวดสีดำกระจายอยู่ทั่วหลัง ที่พิเศษไปกว่านั้น เจ้าปลิงทะเลดำนี้มีความสามารถในการบิดตัวให้ขาดเป็นสองท่อนและงอกออกมาใหม่ได้ และไม่สามารถปล่อย คูวิเรียน ทิวบูล เพื่อป้องกันตัวได้ แต่มักจะฝังตัวเองอยู่บนผิวทราย
- Holothuria leucospilota (White threadsfish, ปลิงทะเลดำ)
Holothuria leucospilota หรือ White threads fish คือปลิงทะเลดำเช่นเดียวกัน มีลักษณะลำตัวคล้ายกับ Lollyfish แต่ผนังลำตัวจะไม่หนามาก มีความนิ่มและยืดหยุ่น รวมถึงมีปากอยู่ด้านหน้าและมีอวัยวะหายใจเป็นหนวดสีดำกระจายอยู่บนหลังอย่างหนาแน่น มากไปกว่านั้น ปลิงทะเลดำชนิดนี้สามารถปล่อย คูวิเรียน ทิวบูล เพื่อป้องกันตัวเองได้
- Holothuria scabra (sandfish, ปลิงทะเลเทา/ขาว)
Holothuria scabra หรือ Sandfish คือปลิงทะเลเทา/ขาว เป็นปลิงทะเลที่พบได้ยากในธรรมชาติ ที่มีรูปร่างเป็นทรงกระบอกยาว ด้านหลังโค้งแต่มีท้องแบนราบ ลำตัวด้านหลังมีสีเทาส่วนด้านท้องมีสีขาว มีปากทางด้านหน้าและมีอวัยวะหายใจเป็นหนวดสีดำกระจายทั่วหลังเช่นเดียวกับปลิงชนิดอื่น นอกจากนี้ ปลิงทะเลเทา/ขาว ยังไม่สามารถปล่อยคูวิเรียน ทิวบูล เพื่อป้องกันตัวเองได้
- Stichopus chloronotus (Black sea cucumber, ปลิงหินสีดำปุ้มส้ม)
Stichopus chloronotus หรือ Black sea cucumber คือ ปลิงหินสีดำปุ้มส้ม เป็นปลิงทะเลที่สามารถพบได้ง่าย มีรูปร่างทรงกระบอกเหลี่ยมยาว มีสีดำทังตัว และที่บริเวณขอบลำตัวมีปุ่มหนามขนาดใหญ่ โดยที่ปลายปุ่มหนามจะมีสีส้ม มีหนวดเป็นแบบจาน จำนวน 20 เส้น มากไปกว่านั้น ปลิงหินสีดำปุ้มส้มยังมีความสามารถในการบิดตัวให้ขาดเป็นสองท่อน และสามารถงอกส่วนที่ขาดออกมาใหม่ได้
แม้ปลิงทะเลจะเป็นสัตว์น้ำที่สามารถพบได้ในธรรมชาติ และบางชนิดก็อาจพบเจอได้ง่าย แต่ทุกคนอาจยังไม่ทราบว่าในประเทศไทยมีเกษตรกรที่เพาะเลี้ยงปลิงทะเลเทา/ขาว แบบธรรมชาติอยู่ด้วย! ซึ่งทีมงานโฮโลวีไนล์ของเราก็ได้ไปเยียมเยียนชาวเกษตรกรที่นั่นกันมาแล้ว ซึ่งต้องขอบอกเลยว่า การเลี้ยงปลิงนั้นไม่ได่ง่ายเลย แต่เกษตรกรที่นั่นก็สามารถทำได้อย่างดี สามารถอ่านเรื่องราวการเพาะเลี้ยงปลิงทะเลบนเกาะยาวน้อยได้ที่บทความนี้
ปลิงทะเล มีดีกว่าที่คิด
แม้ปลิงทะเลจะดูเป็นสัตว์น้ำขี้เซาที่ชอบฝังตัวเองอยู่บนผิวทราย แต่รู้หรือไม่ว่าตัวของมันมีประโยชน์มากมาย ที่หลายคนอาจคาดไม่ถึง เมื่อได้รู้จักกับปลิงนานาชนิดกันไปแล้ว ไปดูกันต่อเลยว่าเจ้าปลิงทะเลนั้นมีประโยชน์ด้านใดบ้าง
“อึ” ของ ‘ปลิงทะเล’ มีประโยชน์ต่อระบบนิเวศ
เนื่องจากปลิงทะเลเป็นสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังที่กินแพลงก์ตอนและสิ่งมีชีวิตตัวจิ๋ว เช่น ไดอะตอม สาหร่ายทะเล และสารอินทรีย์ตามพื้นทรายหรือโคลน เป็นอาหาร เมื่อผ่านกระบวนการย่อย ปลิงทะเลจะขับถ่ายของเสียออกมาพร้อมโปรโตซัว ซึ่งอุจจาระของปลิงนั้นเปี่ยมไปด้วยประโยชน์ ไม่ว่าจะเป็น
- อาหารของสัตว์ทะเลชนิดอื่น ๆ
- กลายเป็นผืนทรายร่วนซุยที่เอื้อเอื้อให้สาหร่ายและหญ้าทะเลเติบโตได้ดีขึ้น (ซึ่งสาหร่ายและหญ้าทะเลมีหน้าที่ผลิตออกซิเจน)
นอกจากนี้ ด้วยพฤติกรรมที่ชอบฝังตัวในทรายของมัน จะช่วยทำให้เกิด Bioturbation หรือกระบวนการที่ทำให้มีการรบกวนสภาพพื้นทะเล ซึ่งส่งผลที่ทำให้ออกซิเจนสามารถไหลเวียนสู่ชั้นล่างได้อีกด้วย
คุณค่าทางสารอาหารของปลิงทะเล
สำหรับใครที่ชอบรับประทานอาหารจีน ก็อาจคุ้นชินกับเมนูอาหารจากปลิงทะเล เพราะปลิงทะเลเป็นที่นิยมนำมาทำอาหารกันมาอย่างยาวนาน เนื่องจากเป็นเนื้อสัตว์ที่ให้แคลอรีต่ำ และมีโปรตีนสูง โดยมีงานวิจัยรับรองว่า ในปลิงทะเลประกอบไปด้วยโปรตีนสูงถึง 41–63% ซึ่งการรับประทานโปรตีนในปริมาณที่พอเหมาะมีส่วนช่วยรักษาระดับน้ำตาลในเลือดและช่วยไม่ให้หิวบ่อยระหว่างวันได้อีกด้วย อย่างไรก็ตาม ด้วยโครงสร้างของปลิงทะเลที่เป็นแผ่นหินปูนเรียงต่อกัน การนำมาประกอบอาหารจึงอาจใช้เวลาในการเตรียมวัตถุดิบปลิงที่ค่อนข้างนาน เพราะต้องต้มถึงหลายครั้งจนกว่าปลิงจะมีเนื้อที่นิ่มลง แต่ก็สามารถนำมาประกอบอาหารเป็นเมนูต่าง ๆ ได้อย่างอร่อยไม่แพ้เนื้อสัตว์ชนิดอื่น
ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระของปลิงทะเล
นอกจากคุณค่าทางสารอาหารของปลิงทะเลที่ประกอบไปด้วยปริมาณโปรตีนจำนวนมากแล้ว ยังมีงานวิจัยที่รับรองแล้วว่าปลิงทะเลอุดมไปด้วยสารต้านอนุมูลอิสระ ที่เรียกว่า ‘สารประกอบฟีโนลิก’ ซึ่งเป็นโมเลกุลทางชีวภาพที่มีคุณสมบัติต้านอนุมูลอิสระ มีส่วนช่วยในการกำจัด free radicals หรืออนุมูลอิสระ ช่วยป้องกันการเปลี่ยนแปลงของสภาพร่างกาย หรือ physical aging ได้ มากไปกว่านั้น ปลิงทะเล มีสารอาหารจำเป็นที่มีประโยชน์ต่อร่างกายหลากหลายที่ส่งผลดีต่อสุขภาพในหลายด้าน ไม่ว่าจะเป็นต้านการสร้างหลอดเลือดไหม่ ต้านการแข็งตัวของเลือด ต้านจุลชีพ ต้านการอักเสบ เเละการรักษาบาดเเผล
‘ปลิงทะเล’ กับการป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาท
นอกจากประโยชน์ของปลิงที่กล่าวไปแล้วข้างต้น เจ้าปลิงทะเลยังมีความสามารถในการป้องกันโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทได้อีกด้วย จากผลการศึกษา พบว่าปลิงทะเลมีประสิทธิภาพในการต่อต้านสารพิษที่เกี่ยวข้องกับโรคทางระบบประสาท เช่น โรคอัลไซเมอร์และโรคพาร์กินสัน เป็นต้น ซึ่งสารที่พบในปลิงทะเลนี้ มีส่วนช่วยในการลด อะไมลอยด์ β ในโรคอัลไซเมอร์ และ α-ซินนิวคลิน ในโรคพาร์กินสัน จึงทำให้ปลิงทะเลเป็นส่วนผสมที่น่าสนใจในการศึกษาเพื่อป้องกันการเสื่อมของระบบประสาท
ในการวิจัยสารสกัดจากปลิงทะเลโดยใช้สัตว์ทดลอง “Caenorhabditis elegans” (C.elegans) ซึ่งเป็นไส้เดือนฝอยชนิดหนึ่ง ที่ถูกปรับเเต่งพันธุกรรมของมนุษย์ให้สามารถผลิต “อะไมลอยด์ β หรือ α-ซินนิวคลิน” คล้ายผู้ป่วยอาการสมองเสื่อม “พบว่าสารสกัดจากปลิงทะเลสามารถลดการสะสมของโปรตีนที่ผิดพลาดเหล่านี้ได้”
ตัวอย่างงานวิจัย: ผลการวิจัย การสะสมของ อะไมลอยด์ β ในบริเวณส่วนหัวของ C.elegans CL2006 ที่ได้รับ เเละไม่ได้รับ 50μg/ml สารสกัดจากปลิงทะเลดำ (Holothuria Leucospilota) ที่ละลายในบิวทานอล (Butanol)
SeaCare อาหารเสริมจากปลิงทะเล เพื่อสุขภาพองค์รวมที่ดี
ที่ โฮโลวีไนล์ เรามองเห็นถึงประโยชน์ของปลิงทะเล เราจึงคิดค้น ซีแคร์ ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารมัลติวิตามิน & ซี คูคัมเบอร์ พาวเดอร์ ขึ้นเพื่อสุขภาพองค์รวมที่ดีของทุกคน ซีแคร์คืออาหารเสริมชนิดแคปซูลที่มาพร้อมวิตามินรวมครบทุกชนิดในปริมาณที่เพียงพอต่อความต้องการของร่างกาย และมาพร้อมส่วนผสมพิเศษ “ผงปลิงทะเล” ที่จะมาช่วยให้คุณ มีภูมิคุ้มกันที่แข็งแรง สุขภาพสมองที่ดี และช่วยชะลอการเกิดโรคที่เกี่ยวข้องกับระบบประสาทด้วยสารต้านอนุมูลอิสระเข้มข้น
ติดตามข่าวสารและความรู้ดี ๆ เกี่ยวกับสุขภาพได้ที่
TikTok: holovenilethailand
Facebook: Holovenile
Instagram: holovenile
Tel. 083-493-6646
ขอขอบคุณที่มา
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/33920352/
https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378874121005766
